srpski | english

Galerija Pitajte nas!

Inseminacija IUI - Vantelesno oplođenje IVF-Hatching

Ispitivanje i lečenje neplodnosti

U okviru Specijalne ginekološke bolnice „Jevremova” formiran je centar za reproduktivnu medicinu koji podrazumeva timski pristup u ispitivanju i lečenju bračne neplodnosti. Na taj način, počevši od prvog intervjua kod naših lekara, sve do sofisticiranih metoda asistirane reprodukcije poput mikrofertilizacije (ICSI), svojim pacijentima pružmo na jednom mestu sve što savremena medicina nudi kao postupke i metode u dijagnostici i tretmanu bračne neplodnosti. Ispitivanje neplodnog para se sastoji od anamnestičkih podataka o opštem zdravlju oba partnera, o periodu trajanja neplodnosti i vremenu u kome je par pokušavao da ostvari potomstvo, ginekološkom zdravlju žene, ultrazvučnog, ginekološkog i citološkog pregleda, ispitivanja hormonskog statusa, mikrobiološkog ispitivanja oba partnera, posrednog dokazivanja ovulacije i provere prohodnosti jajovoda, ispitivanju plodnosti partnera, kao i niz drugih specificnih ispitivanja ukoliko se to pokaže potrebnim. Rukovodeći se logikom postupnosti, po pravilu se ispitivanje započinje jednostavnijim dijagnostičkim postupcima, dok se oni složeniji ostavljaju za kraj, uz maksimalnu psihološku podršku bračnom paru.

U tom smislu svojim pacijentima nudimo mogućnost sledećih dijagnostičkih postupaka i metoda:

• Spermogram - Ispitivanje plodnosti muškarca analizom ejakulata
  • - citomorfološka analiza ejakulata
  • - količina
  • - boja
  • - izgled
  • - broj spermatozoida
  • - pokretljivost
  • - vitalnost
  • - patološke forme
  • - nezrele forme
  • - biohemijska analiza ejakulata
  • - mikrobiološki pregled ejakulata
  • - Imunološke analize (MAR test)

• Postkoitalni test
  ispitivanje vitalnosti, pokretljivosti i imunoloških svojstava spermatozoida u cervikalnoj sluzi žene;
• Mikrobiološka i virusološka ispitivanja;
• Ispitivanje hormonskog statusa;
• Folikulometrija
  ultrazvučno praćenje rasta, maturacije (sazrevanja) i prskanja folikula (ovulacije);
• Biopsija i histološka analiza endometrijuma;
• Citohormonska analiza vaginalnog epitela;
• FERN test
  procena estrogenskog efekta na cervikalne žlezde u preovulatornoj fazi ciklusa;
• Sonohisterosalpinogografija
  ultrazvučno ispitivanje morfologije cervikalnog kanala, šupljine materice, jajovoda i njihove prohodnosti, kao i periadneksalnih područja;
• Histeroskopija
  endoskopska metoda koja omogućava vizuelizaciju cervikalnog kanala i šupljine materice;
• Laparoskopija
  endoskopska metoda koja se izvodi u opštoj anesteziji, a koja omogućava neposredan uvid u unutrašnje genitalne organe i pruža obilje podataka o anomalijama i patološkim promenama u maloj karlici;

ASISTIRANA REPRODUKCIJA

Postupci asistirane reprodukcije temelje se na poboljšavanju prirodnih oplodnih mogućnosti para. Usmereni su ka ostvarivanju kontakta jajnih ćelija i spermatozoida skraćujući put do njihovog spajanja, ili ih dovodeci u neposredni kontakt. Suština svih ovih postupaka je izazivanje ovulacije i dopremanje pripremljenog semena u veću ili manju blizinu jajne ćelije u telu (AIH) ili van tela žene (IVF).

ARTIFICIJALNA INSEMINACIJA – AIH ili IUI

Inseminacija je proces uzimanja suprugovog semena (sperme) i njegovo artificijalno unošenje u:

• cervikalni kanal – cervikalna inseminacija;
• šupljinu materice transcervikalnim putem – intrauterina inseminacija (IUI);
• jajovod transcervikalnim putem – intratubarna inseminacija;

Inseminacija se sprovodi u cilju povećavanja šansi bračnog para da se ostvari začeće. Može se izvesti:

• u spontanom (prirodnom) ciklusu u vreme očekivane ovulacije (određivanjem nivoa luteinizirajućeg hormona)
• uz stimulaciju ovulacije u vreme očekivane ovulacije (određivanjem nivoa luteinizirajućeg hormona) ili,
• uz stimulaciju ovulacije u vreme planirane ovulacije (aplikacijom medikamenata koji nam omogućuju da programiramo vreme ovulacije), ali uvek uz prethodnu pripremu semena u cilju postizanja maksimalnog oplodnog potencijala supruga.

U vreme planirane intervencije, u za tu svrhu specifičan kateter, uzme se 1-1,5 ml prethodno pripremljenog semena supruga i na jedan od ranije opisanih načina unese u genitalni trakt (cervikalni kanal, šupljinu materice ili jajovod) žene.

VANTELESNO OPLOÐENJE – IVF

Vantelesno oplođenje se sprovodi kao terapija neplodnosti tek kada ne postoji ni jedan drugi jednostavniji način lečenja steriliteta. Spajanje ženskih i muških oplodnih ćelija se vrši u laboratorijskim uslovima, pa je po tome postupak i dobio ime. Trudnoća nastala vantelesnim oplođenjem potpuno ista kao i svaka druga trudnoća nastala na uobičajeni način. Eventualne komplikacije u takvom graviditetu nikako se ne mogu pripisati vantelesnom oplođenju. Postoje dve osnovne vrste postupka vantelesnog oplođenja. U zavisnosti od broja i kvaliteta jajnih ćelija kao i od kvaliteta spermatozoida (njihovog broja, morfologije i pokretljivosti) biće Vam predočeno koja od metoda u datim okolnostima pruža najveće (najrealnije) šanse za uspeh postupka. Definitivna odluka o izboru metode vantelesnog oplođenja (IVF ili ICSI) će ipak biti prepuštena Vama.

1. IVF U KLASIČNOM OBLIKU

Postupku in vitro frtilizacije prethodi tretman pacijentkinje lekovima koji stimulišu ovulaciju i prikupljanje jajnih ćelija i priprema materijala supruga.

Stimulacija ovulacije

Jajne ćelije se razvijaju unutar šupljina u jajnicima, ispunjenih tećnošću, koje se nazivaju folikuli, a koji se uvećavaju tokom sazrevanja jajne ćelije. Kontrolisana hiperstimulacija ovulacije je procedura koja se koristi u vantelesnom oplođenju sa ciljem da stimuliše jajnike da proizvedu što više jajnih ćelija, u odnosu na samo jednu kao što je to slučaj u prirodnim ciklusima. Više jajnih ćelija, a u vezi s tim i više embriona, pružaju mogućnost izbora najkvalitetnijih embriona za embriotransfer i povećavaju mogućnost začeća kada se ti embrioni unesu u matericu.

Ultrazvučni pregled nam otkriva broj šupljina (folikula) i omogućava nam njihovo premeravanje. Takođe, ultrazvukom se prati i debljina i zrelost materične sluzokože. Na osnovu nivoa hormona i sonografske slike stiče se uvid u efekte terapije primenjene u cilju stimulacije ovulacije.

Punkcija folikula i aspiracija jajnih ćelija

Probadanje šupljina se u medicinskoj terminologiji označava kao punkcija folikula, a usisavanje jajnih ćelija kao aspiracija oocita. Intervencija se obavlja vaginalnim putem, pod kontrolom ultrazvuka. Biolog pod mikroskopom odmah pregleda dostavljeni materijal i saopštava broj dobijenih jajnih ćelija.

Laboratorijska faza

Posle prikupljanja jajnih ćelija one se prenose u laboratoriju, gde procenjuju i pripremaju za mešanje sa spermatozoidima. Kada se jajne ćelije inseminiraju, one se pregledaju priblizno 14-18 sati posle toga da bi se utvrdilo da li je došlo do fertilizacije, a 24 časa kasnije da bi se proverilo da je doslo do adekvatne deobe.

2. MIKROFERTILIZACIJA - ICSI

In vitro fertilizacija intracitoplazmatskom injekcijom spermatozoida (IVF-ICSI) Mikrofertilizacija (ICSI) je postupak koji se koristi kada želimo da povećamo šanse paru koji je uključen u postupak vantelesnog oplođenja a kod kojih je minimalna verovatnoća da se fertilizacija odigra prirodno (klasičnom metodom IVF). Kliničke indikacije zbog kojih se ovaj postupak primenjuje uključuju:

• Muški faktor steriliteta:
  • - smanjen broj spermatozoida
  • - loša pokretljivost spermatozoida
  • - loš kvalitet sperme
  • - spermatozoidi kojima nedostaje sposobnost da prodru u jajnu ćeliju

• Imunološki faktor:
  • - idiopatski sterilitet (nepoznatog, tačnije, neotkrivenog uzroka)

• U prethodnim ciklusima IVF-a nije došlo do fertilizacije, ili je ona bitno smanjena, tj. fertilizovao se samo jako mali broj jajnih ćelija..

Laboratorijska faza

U normalnim okolnostima jajna ćelija je okružena grozdovima ćelija koje sve moraju biti uklonjene, a jajna ćelija očišcena pre nego se pristupi tehnici ICSI. Sperma se dobija od partnera. U najtežim slučajevima potpunog odsustva spermatozoida u ejakulatu (azoospermia) može se pristupiti aspiracionoj biopsiji testisa (TESA) odnosno, pravoj hirurškoj biopsiji testisa (TESE). Kada su prikupljeni i sperma i jajne ćelije, nastupa proces ubrizgavanja jednog spermatozoida u jajnu ćeliju. Kada je u jajnu ćeliju ubrizgan spermatozoid, ona se pregleda priblizno 14-16 sati posle toga da bi se utvrdilo da li je došlo do fertilizacije, a 24 sata posle da bi se proverilo da je doslo do adekvatne deobe.

Embriotransfer

Embriotransfer može da se uradi već tridesetak sati posle intervencije. Znači da se vraćanje embriona vrši od jednog i po dana pa do tri dana posle punkcije folikula i aspiracije jajnih ćelija. U izvesnim situacijama ovaj period se produžava i do pet dana, dok embrion ne dostigne stadijum „blastocista“. Važno je naglasiti da kultura blastocista nije moguća za sve parove. Ne preporučuje se pacijentima sa šest ili manje oplođenih jajnih ćelija.

Ishod usađivanja

Petnestak dana posle učinjenog embriotransfera treba uraditi test za dokazivanje rane trudnoće. Ovaj osetljivi test se zove beta-HCG.

Zamrzavanje embriona

Ukoliko, kao rezultat postupka vantelesnog oplođenja, imamo više vitalnih embriona, ili bilo koji drugi limitiran broj izabran od strane pacijenata, ordinacija nudi mogućnost da taj višak vitalnih embriona (embriona odgovarajućeg kvaliteta), postupkom kontrolisanog zamrzavanja i odmrzavanja, bude sačuvan za buduću upotrebu.

HeČing

Hečing je novi metod koji u izvesnim situacijama može poboljšati šanse za uspeh vantelesnog oplođenja. Posmatranjem zametaka u laboratoriji utvrđeno je da oni embrioni koji su okruženi tankim prirodnim omotačem imaju veći procenat usađivanja u sluzokožu materice. Tako se došlo na ideju o mikromanipulaciji koja je nazvana hečing.

Na kojim principima se bazira hečing?

Embrion koji se ubacuje u matericu uobičajenom tehnikom embriotransfera obavijen je omotačem. Da bi došlo do usađivanja u sluzokožu, zametak mora da izađe iz svog omotača, odnosno da se „izlegne” poput ptice iz jajeta. Priroda ponekad, učini ovaj omotač suviše debelim ili čvrstim, tako da ćelije koje su u ubrzanoj deobi, nemaju dovoljno energije da se probiju, te dolazi do odbacivanja. Rešenje za ovaj problem je hečing. Njime se istanjuje i probija omotač i olakšava oslobađanje embriona i njegovo naknadno usađivanje u sluzokožu. Metodi kojima se ovo postiže mogu biti: hemijski, mehanički i laserski. U poslednje vreme laserski je prihvaćen kao najpouzdaniji i obavlja se u svim velikim biološkim laboratorijama. Pouzdanost lasera u odnosu na druge metode je, pre svega, preciznost izvođenja, ali i brzina. Hečing se izvodi neposredno pre embriotransfera. Koristi se i na svežim, ali i na embrionima koji su bili zamrznuti.

Statistike pokazuju da manje od 1% kvalitetnih embriona tokom ove mikromanipulacije pretrpi oštećenje koje ih učini nesposobnim za implantaciju. Pa ipak, to je osnovni razlog zašto se od hečinga taktički odustaje u onim situacijama kada postoji samo jedan embrion.
U praksi, hečing može da se koristi u svim slučajevima vantelesnog oplođenja. Međutim, iskustvo je pokazalo da je ovaj metod posebno koristan u sledećim situacijama:
a) poznije reproduktivne godine, odnosno kod pacijentkinja koje su starije od 37 godina;
b) pacijentkinje koje imaju povišen bazalni nivo folikulostimulirajućeg hormona (FSH), što govori o iscrpljenosti jajnika;
c) situacije kada se embrionalne ćelije sporije dele ili su fragmentisane
d) u slučajevima kada jajne ćelije imaju evidentno deblji i/ili čvršći omotač (zonu pelucida);
e) pacijentkinje koje su imale nekoliko neuspešnih pokušaja vantelesnog oplođenja (tri ili više embriotransfera koji se nisu završili začećem)

Dosadašnji rezultati pokazuju da u svim navedenim situacijama hečing može da poveća šansu da dođe do trudnoće za 20%.